Ortadoğu’nun İki Demokrasi Ülkesi
Kürdistan Federasyonu katı-merkeziyetçi bir örgütlenme ve devletleşme sistemini pek tercih etmiyor. Federalizme daha yakın görünüyor.
Dursun Ali Küçük
21.09.2013 - 14:12
Ortadoğu?nun İki Demokrasi Ülkesi-Dursun Ali Küçük


Ortadoğu?da Kürdistan demokrasi yolunda ilerliyor. Kürtler Ortadoğu?da demokrasinin tek güvencesi.
İsrail, Ortadoğu?da demokrasi ile yönetilen tek ülkedir. Hani demokratik ülke deyince kimileri herşeyi temiz ister. İsrail?in demokratik bir ülke olduğunu Müslüman devletler ve ülkeler Kabul etmezler. Bu da İsrail?e duyulan düşmanlıktan kaynaklanıyor.
Batı ülkeleri demokratik ülkeler ve demokrasisi olan ülkeler olarak kabul görür. Türkiye ve Ortadoğu?da demokrasi üzerine yazan ve konuşanlar bu gerçeği kabul eder.
Ama aynı şeyi İsrail için söylemezler ve söylemek istemezler.Batı demokrasisi sömürgecilik ve emperyalizmle gelişti. Küresel emperyal hegomonya bu gün de devam ediyor. Dünyayı aralarında paylaşıyorlar. Bu durum kendi ülkelerinde demokrasi olmadığı anlamına gelmez.
Israil, Filistinlilere baskı uyguluyor, topraklarını işgal etmiş bu doğru. Filistin ve Müslüman ülkeler İsrail?in varlığını kabul etmeleri gerekiyor.
Ama İsrail kendi ülkesinde ve içinde demokrasi uyguluyor. Model ülke diye sunulan ve modelliği hikaye olan Türkiye bile İsrail demokrasisini kabul etmez.
Oysa Batı ülkeleri için kullanılan demokratik kriterler İsrail de var ve mevcuttur. Şimdiye kadar ortadoğu?nun Müslüman ülkeler tarafında kabul görmeyen israil, Ortadoğu?nun tek demokrasi olan ülkesidir.
Demokrasi ile ilgili ne ararsanız genel olarak var.

KÜRDİSTAN İKİNCİ DEMOKRASİ ÜLKESİ OLARAK DOĞUYOR
Bu gün Kürdistan?da seçim var. Seçim sistemi Türkiye ile kıyaslanmayacak kadar demokratiktir. Bütün partiler seçimlere katıldığı gibi azınlık ve farklı inançlara sahip topluluklarda parlamentoda genellikle temsilini buluyor. Türkmen Demokratik Hareketi kendi adıyl seçimlere giriyor.
Örneğin Kürdistan parlamentosu için yapılan seçimlerde Türkmenler, Asuriler, Ermeniler genelde temsilini buluyor. Geçen dönem Kürdistan Federasyonu ekonomi bakanı Türkmen idi.
PÇDK ile ilgili geçmişte varolan pürüz giderildi, onlarda seçimlerde temsilini buluyor. Rojava daha iktidar olmadan farklı partileri baskı altında tutuyor. Kürdistan federasyonunda benzer yöntemler zaman zaman olsada genelde herkese yol açılmıştır.
Üstelik Kürdistan?ın mevcut seçim sisteminde baraj yok. Partiler genelde belli oranda oy alırsa parlamaentoda temsilini bulabilir. Herkesimin seçimlerde kazanma imkanı var.
Türkiye 12 Eylül partiler ve seçim sistemi ile hala yürüyor.Baraj yanında yeni seçim sistemi ile iki parti dışında kimseyi parlamentoya koymama hedefleri var AKP?nin.

100 yıllık cumhuriyet geleneği olan TC, Kürdistan?nın federal cumhuriyetçiliğinden utanmalıdır
Kürdistan federasyonu TC gibi davransa, Türkmenler ve diğer halk kesimleri tek milletvekili çıkarmayabilir.
Ama KDP ve YNK kendi kontejanında onlara yer açıyor. Seçilmelerini sağlıyor. Isterlerse çeşitli list eve ayrı parti olarak seçimlere katılabilirler. Baraj sistemi yok. Bütün kesimlerin parlamentoda kendini temsil etmelerinin yolu açıktır.
Burada demokrasinin yeni gelişmeye başlaması sadece seçim, seçim ve partiler sistemi ile eşdeğer görülemez.
*Bütün diller, kültürler, uygarlıklar, toplumsal inanç grupları zenginlik olarak görülmektedir.
Halkların kendi dilleri ve kültürlerini geliştirmeleri anayasal güvenceye alınmıştır.
Türkiye utansın. Milyonu bile bulamayan ve hatta bunun çok altında olan Türkmenlerin varlığı kabul görmekte, dilleri ve kültürlerinde eğitim yapmaktadırlar. Ayrıca Kürtçe öğrenmektedirler.
Temsil hakları bulunmaktadır.
Kendi kurumları ve örgütlenmeleri vardır.
Bu durum sadece Türkmenler için değil, Asuri*Suryaniler, Ermeniler vb içinde geçerlidir. Kültürel kimliklerini geliştirmektedirler.

İnaç topluluklarına karşı en çok serbestlik Kürdistan?dadır
Kürdistan?da diğer müslüman devletlerde olduğu gibi farklı dinler ve inançlar yasak değildir serbesttir.
Bütün Ortadoğu?da Ezidilik yasaktır, tek serbest olduğu yer Kürdistan?dır. Bunda Ezidilerin Kürt olması payı olsa bile diğer inanç gruplarına gösterilen serbestlik bu durumun göstergesi olmaktadır.
Irak?daki Hristiyanlar Kürdistan?a göç etmektedir. Kakai?ilik burada serbesttir, bir nevi Aleviliğe yakındır.
Kürdistan federasyonu anayasası inanç özgürlüğünü tanımaktadır. Türkiye bu konuda Kürdistan federsyonunun eline su dökemez.
Düşünce serbestliği vardır.
********
Üniter değil federal bir sistem tercih etmiştir. Batı ülkerinin hepsinde uniterliğe son verildi. En son Fransa kalmıştı, oda katı merkeziyetçilikten vazgeçti.
Kürdistan Federasyonu katı-merkeziyetçi bir örgütlenme ve devletleşme sistemini pek tercih etmiyor. Federalizme daha yakın görünüyor.
Aslında Irak anayasası; federal-demokratik bir anayasadır.
Ama Irak Arapları demokrasiyi tercih etmiyor. Arapların genelde demokrasiyi tercih ettikleri bir ülke hala ortalıkta görülmemektedir.
*******
Kürdistan federasyonunun anayasası demokratik içeriklidir. Demokratikleşmeye yazılım itibarıyla fırsat sunmaktadır. Demokrasinin kriterleri şüphesiz pratikte uygulanırsa demokratikleşme gelişerek güçlenir.
Kürdistan Federassyonu henüz bu konularda yenidir. Geçmişi saymasak, on yıllık bir geçmişi bulunmaktadır. Avrupa ve Batı nın 400 yılı aşkın demokrasi geleneği ve birikimi mevcuttur.
Şüphesiz Kürdistan federasyonu demokrasi konusunda hala toydur ve yenidir. Ciddi hatalar yapmaya da açıktır.
Ama şu kesinleşmiştir: Ortadoğu?da demokrasiye en yakın güç Kürdistan ve Kürtlerdir. İsrail demokrasisi var ama Ortadoğu da kabul görmüyor.
ABD?de üniversite vb yerlerde Kürler ve Kürdistan federasyonu demokrasiye açık ve demokrasiye aday gösterilmektedir.
Kürdistan her alanda güçlenirse şüphesizki demokrasisi de güçlenir. Hala oturmamış olan demokrasi kriterleri oturmaya ve olgunlaşmaya başlar.
Kürdistan demokrasi de hala acemilik dönemini veya çocukluk dönemini yaşıyor.
Kürtler Ortadoğu demokrasisinin dinamik güçleri olmaya adaydır ve bu adaylık daha da gelişecektir.
Kürdistan federasyonu demokrasi konusunda hala iyi değildir. Ama 100 yıllık bir cumhuriyet ve kaç yüzyıllık devlet geleneği olan TC?yi çeşitli konularda utandıracak konumdadır.
***
Küresel ilişkiler ve bağımlılıklar var. Kurulan bütün devletler ve federasyonlar dış dinamiklere dayanmıştır. Ama Türkiye?de solcuların önemli bir bölümü, ?emperyalizmin işbirlikçisi? diye Kürdistan Federasyonunu karalamaktadır. Burun uçlarıyla bakmaktadır. TC sömürgeciliği ve zihniyeti ise zaten Kürtleri her alanda küçümser.
Ama farkl biçimde olsa bile PKK?de Kürdistan Federasyonunu küçümsemektedir. Kürdistan?ın bir parçasının neredeyse devlet şeklinde örgütlenmesini ?hor? görmektedir.
Oysa demokrasi konusunda PKK?nin Kürdistan federasyonundan öğrenecekleri vardır. Herşeyin başına ?demokratik? kelimesinin konulması insanı demokratik yapmaz. PKK hala Lider partisi ve hareketidir. Sistemi ağırlıklı olarak buna dayanmaktadır.
?İlkel milliyetçi? tanımlamaları hala bu gün kullnılmaktadır. KDP ve YNK, Goran vb modern hareketlerdir. Ağalık ve aşiterçi yapıya dayanmıyor. Böyle değerlendirenler çok geri kalmıştır.
Barzaniler bir ailedir. Aşiret değildir. Barzan bölgesi ve yakınlarında birkaç aşiretin birliğine Barzaniler deniyor. Oysa Barzani ailesi toprak ağası felan değildir. Bu ailenin yüzyıldan fala değişik biçimlerde mücadelesi vardır. Uluma ve aydınları vardır. Nakşibendiliği öyle bildiğiniz Nakşibendilik değildir. İnaçları farklıdır. Hala aşiret ve ağa diyenler büyük bir gaflet içindedirler.
KDP ve YNK vb halkçı veya halka dayanan ve alttan gelişen kitle ve halk dinamiğine önem vermesi gerekiyor. Bu konuda hatalıdırlar. Elit kesime dayanmak asıl hatalarından biridir. Aşmaları önemlidir. Demokrasinin önemli bir güvenceye kavuşması buna bağlıdır.
****
Kürdistan federasyonunda seçimler normal ve ?demokratik? geçti. Bazı gerginlikler YNK ve Goran arasında yaşandı. Onaylanmayacak şeylerde yaptılar. Sanırım partiler olarak buna onay vermiyorlar. Bazı şeyler seçim gerginliği olarak kalsın ve zamanla düzeltilsin.
Çiçeği burnunda demokrasi ?olmak veya olmamak? savaşımını veya mücadelesini veriyor. Umarız başarılı olsunlar?
Dursun Ali Küçük-21.9.2013
[email protected]
Etiketler: PWD-K, Pwdnerin, Kurdistan, Kurd, Kürtçe